Κουλτούρα και Πολιτισμός

  • Posted on Φεβρουαρίου 15, 2012 at 12:33 μμ

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν τομή στην εξέλιξη της ανθρωπότητας και στο θέμα του πολιτισμού. Η πνευματική και η υλική ζωή του ανθρώπου χωρίστηκε στα δύο. Σε κουλτούρα (culture) και σε πολιτισμό (civilization).

Η έννοια της κουλτούρας αναφέρεται στον άνθρωποι και η έννοια του πολιτισμού στην εργασία, προσδιορισμένη με τους όρους της παραγωγικότητας της εργασίας και του υπερκέρδους.

Ο διχασμός των δύο περιοχών αρχίζει στην αρχαιότητα, αλλά προσλαμβάνει καθολικές διαστάσεις στην εποχή μας, με καθοριστική επίπτωση στη ζωή και τη δράση της κοινωνίας και των ανθρώπων.

Η διαδικασία αυτή συνοδεύτηκε από τη διαδικασία της αλλοτρίωσης του ανθρώπου από την εργασία, και από την κοινωνία γενικότερα. Ο άνθρωπος έχει γίνει «κοινωνικός» κάτω από τον εξαναγκασμό και τον φόβο, καθώς επίσης και κάτω από την επίδραση της χειραγώγησης που ασκείται πάνω του. Η χειραγώγηση είναι ο ισχυρότερος παράγοντας της συνοχής στη σύγχρονη κοινωνία.

Στην εποχή μας, παρά την ανάπτυξη της επιστήμης, της εκπαίδευσης και της γνώσης και την τεράστια αριθμητική αύξηση των διανοούμενων, ο διχασμός κουλτούρας και πολιτισμού εξακολουθεί να υφίσταται.

Είναι γεγονός, όμως, ότι τα στοιχεία της κουλτούρας εισάγονται στον πολιτισμό. Αυτό αφορά πρώτα απ’ όλα την εργασία, την αύξηση του συντελεστή της διανοητικότητας και της δημιουργικότητας στην εργασιακή-παραγωγική διαδικασία. Σε αυτό συνέβαλε αποφασιστικά η μετατροπή της επιστήμης σε παραγωγική δύναμη. Πρόκειται για διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Ωστόσο, ο τρόπος που γίνεται η εισαγωγή στοιχείων της κουλτούρας στην εργασία, οδηγεί τελικά στην αφομοίωση των στοιχείων αυτών από τον πολιτισμό, με αποτέλεσμα τα στοιχεία αυτά να μην λειτουργούν πολιτιστικά, κυρίως επειδή καταργείται ο κριτικός τους ρόλος.

Στην εποχή μας έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για την ενοποίηση της κουλτούρας με τον πολιτισμό, επομένως και για την ενοποίησης της διχασμένης προσωπικότητας του ανθρώπου. Αυτό πρέπει να εκφραστεί στη σύγχρονη ερμηνεία του όρου «κουλτούρα», που πρέπει να είναι συνολική και να στοχεύει στην κατάργηση της διχοτομίας.

Comments are closed.